امروز: جمعه ۳۱-شهریور-۱۳۹۶ / الجمعة 02-محرم-1439 / Friday 2017-September-22

مناسبت روز
پیام سایت :

مقاله تربیت وهدایت

مقاله تربیت وهدایت

تربیت وهدایت

پیشوایان گرامی اسلام از همان ابتدا مساله « تربیت وهدایت» مردم را در راس برنامه های خود قرار می دادند.
جریان باز پس گرفتن شریعه آب از سپاه معاویه ومباح وآزاد گذاشتن آن برای عموم «دوست ودشمن » از طرف حضرت علی (ع) از وقایع جالب جنگ صیفین است.
چون دشمن فکر می کرد حضرت علی (ع) مقابله به مثل خواهد کرد. به دنبال این فتح حضرت چند روزی را ترک محاصمه وبه اصطلاح امروز «در آتش بس» اعلام کردند وبعد در برابر تعجب عده ای وسئوال برخی که شاید این تامل ودرنگ بخاطر ترس از شهادت باشد، فرمود:
«بخدا قسم یک روز جنگ کردن رابه تاخیر نینداختیم مگر برای آنکه می خواهم گروهی بیدار شده وبه من ملحق گشته وهدایت شوند. با چشم کم نور خود روشنی مرا ببینند واین تامل ودرنگ درکا ر زار نزد من محبوتر است که آن گمراهان را بکشم»
به اندازه ای رهبران ما به مسئله «تربیت» توجه داشتند که حضرت علی (ع) می فرماید:


رسول خدا (ص) هنگام اعزام من به یمن فرمود:
«یا علی …اگر یک نفر به وسیله تو مسلمان شود بهتر است از آنچه که خورشید برای آن می تابد»
درحدیت دیگری رسول خدا (ص) دراهمیت تربیت انسانها می فرماید:
«اگر خداوند به وسیله تو یک فرد را هدایت کند برای تو بهتر است از دنیا وآنچه که در نیاست»
انسان خلیفه خدا برروی زمین است، قرآن کریم انسانها را مدحها وستایشها کرده وهم مذمتحا ونکوهشها نموده است ، عالیترین مدحها وبزرگترین مذمت ها که درقرآن آمده مربوط به انسان است.
پس با توجه به این ستایش ها ونکوهشها می توان پی برد که این خود انسان است که درباره خود تصمیم می گیرد وسرنوشت نهایی خود را تعیین نماید.
چون انسان دارای قوه اختیا ر است ومی تواند تصمیم بگیرد. پس تربیت پذیر است و می توان تغییرات اساسی در رفتا ر آن بوجود آورد.
سلسله عوامل دینی که می توان از طریق آنها مددجویان را اصلاح وتربیت نمود:
خیراخلاقی:
پاره ای از کارها را انسان انجام می دهد نه به منظور طلب سود ویا دفع زیان بلکه صرفا تحت تاثیر یک سلسه عواطف که عواطف اخلاقی نامید می شود. از آن جهت انجام می دهد. که معتقد است انسانیت چنین حکم می کند. فرض کنید انسانی در شرایطی سخت در بیابانی وحشتناک قرار گرفته است ،بی آذوقه وبی وسیله هر لحظه خطر مرگ او را تهدید می کند دراین بین انسانی دیگر پیدا می شود واو را نجات می دهد ،این دو نفر از هم جدا می شوند وبعد از مدتها مشکلی برای شخصی که او را نجات داده پیش می آید وشخص که مشکل داشت از راه می رسد واو را نجات می دهد اگر او را نجات ندهد هیچ کس او را جریمه نمی کند ولی از نظر اعتقادات و وجدان همیشه آزرده وناراحت است این نشان دهنده این موضوع است که وجدان انسان حکم می کند پاداش احسان احسان است پس برای تربیت مددجو باید قوه وجدان رادر او زنده کرد ومسائل اعتتقادی بسیاری زیادی در تربیت مددجو دارد.
۲-توبه استقفار وکفارات:
پیامبران الهی بمنظور نجات گناهکاران از سقوط قطعی وبرای اینکه آنان را درباره به صراط سعادت وفطیلت سوق دهند وا از شکنجه های وجدان اخلاقی آزاد شان نمایند درهای توبه استقار وکفارات را برروی آنها گشوده اند. ودر تعالیم عالیه خود همه مردم را به بخشش وعضو خداوند امید وار کرده اند. این تعالیم از نظر دانشمندان روانی جهان امروز اهمیت بسزا دارد ویکی از اساسیترین راه درمان ناخوشیهای روحی است.
«شکنجه های وجدان اخلاقی بسیار جانکاه وتوانفر ساست ، وگاهی صورت پشیمانی به خود می گیرد که آنرا جزء با جبران خطا ویا فدیه نمی توان آرام کرد. به همین جهت آمرزیدن گناهان در ادیان حائز مقامی مم میباشد»
نتیجه : باید مددجویان را ارشاد وراهنمایی کرد که همیشه درب استقفار وتوبه به روی آنها با ز است ومی توانند توبه کنند ودرصدد جبران گناهان خود برآیند.
که تاثیر زیادی در اصلاح وتربیت مددجویان دارد.
۳-پرورش عقل
عقل یعنی بعدی که رهبر انسان در بندگی خدا ونیروی رسائی در نیل به سعادت و ورود به بهشت جاوید است.
کاربرد نیروی عقل از دیدگاه تعالیم اسلامی به گونه ای است که نیک بختی فرد وجامعه درامر دین ودنیا را زیر چتر حمایت خود می گیرد.
انسان در منطق تعلیم وتربیت اسلامی اگر حتی برای یک لحظه کوتاه دست اندرکار تمرین و ورزش بعد عقلی خود گردد یعنی بیندیشد ارزش این اندیشیدن از ارزش عبادت یکساله وحتی شصت ساله او افزونتر وپربا رتر است.
«تفکر ساعه خیر من عباده ستین سنه»
«یک لحظه ،تفکر از عبادت شصت سا ل بهتر است»
قانون ملازمه عقیله که حکم عقل وشرع راهماهنگ می داند می گوید:
«کلما حکم به الشرع حکم به العقل وکلما حکم به العقل حکم به اشرع »
هر آنچه شرع آن را تایید نماید عقل نیز آن را تائید می کند.
نتیجه : باید قدرت تفکر واندیشیدن را در مددجویان بالا برده چون اگر به کاری که انجام داده اند وعواقب آن بیندیشند به اشتباه خود واینگونه زمینه اصلاح وتربیت مددجویان فراهم می گردد پی می برند
۴-جلوگیری اسلام از وراثت ناپسند.
برای جلوگیری از پیدایش فرزندان بدبخت ونسلهای فاسد وناقص اسلام تا آنجا که عملا میسر است تعالیم لازم رابه پیروان خود داده وبدینوسیله از وراثت های به فرزندان مشقل می شود جنون است. پدر ومادر دیوانه می آورند واین خود قانون نامطلوب وپیدایش فرزندان منحرف ومعیوب جلوگیری کرده است یکی از صفات خطرناکی که از راه وراثت اجتناب ناپذیر طبیعت است مولود دیوانه نه تنها خودش بدبخت است بلکه می تواند باعث بدبختی ناپذیر جامعه شود. لذا باید برای مددجویان این موضوع روشن گردد تا از وارثت های ناپسند جلوگیری بعمل آید.
۵-میگساری «مشروب خواری»:
یکی از عادات خطر ناکی که بد بختانه در اغلب کشورهای جهان کم وبیش بسیاری از مردم را آلوده نموده است میگساری است. این سم خانمان سوز نه تنها بر مردم آلوده ضربات غیر قابل جبرانی وارد می کند بلکه بچه های بیگناه آنها را نیز درچار بدبختی می نماید وتا پایان زندگی به عوارض گوناگون آن گرفتارند.
علاوه براین تعداد زیادی از قاتلان هنگام مرتکب جرم مست بوده اند ومشروب خواری نموده بوده اند واینگونه بیخود شده اند که مرتکب قتل شده اند که جبران آن بسیا ر سخت می باشد.
لذا اسلام تمام عوارض شوم مشروب را در مردم وفرزندان آنها دیده وعلاوه براینکه خرید وفروش وتوزیع ونوشیدن آن را از نظر قانونی تحرم کرده است بعلت اینکه میخواری پدر ومادر روی نطفه تاثیر مستقیم دارد در بحث زناشوئی با کمال صراحت پیروان خود را از پیوند ازدواج با مردم الکی منع کرده است.
نتیجه : باید مددجویان را راهنمایی وارشاد نمود که میگساری چه عواقب وخیمی دارد وبا روشن نمودن تعالیم اسلامی در مددجو می توان زمینه اصلاح وتربیت ایشان را فراهم آورد جدول زیر آما ر قاتلانی را نشان می دهد که هنگام ارتکاب جرم مشروب خواری نموده اند حدود ۳۰درصد آنها مست بوده اند
جرم تعداد مشروب خواری نموده مشروب خواری ننموده
قتل ۱۰۰ ۳۰ ۷۰

جدول طبق تحقیق از تعداد ۱۰۰نفر قاتل بعمل آمده که نمونه گری تصادفی بوده است.

رفاقت ومعاشرت:
فرزندان بشر درتمام ادوار زندگی از ایام کودکی وجوانی تا روزگا ر کهرلت وپیری همواره نیازمند رفاقت ودوستی دیگران هستند. همانطور که ادمی از داشتن رفیق موافق ودوست یکدل احساس مسرت می کند واز مصاحبتش خشنود می گرد از تنهایی نیز زنج می برد واز نداشتن هم صحبت شایسته ومناسب آزرده خاطر ومتاثر می گردد.
هر دوستی به مقیاس درجه رفاقت ودوستی درامور مادی ومعنوی رفیق خود نفوذ می کندوهر یک دانسته یا ندانسته روی عقاید واخلاق ورفتار وگفتا ر دیگری اثر می گذارد.
دین مبین اسلام دراین زمینه رهنمودهای بسیار خوبی نموده است که اگر پیروانان آن بدقت به تعالیم اسلام فکر کنند جلوی بسیاری از عوارض ناخوشانید که از طریق دوستی با افراید اتفاق افتاد افتاده است را می گیرد مثلا.
پیامبر گرامی فرموده اند: اسعد الناس من خالط کرام الناس
«سعادتمند ترین مردم کسی است که با مردم بزرگوار مخالطف وآمیزش ومعاشرت داشته باشد»
حضرت علی (ع) درنامه خود به حادث همدانی توصیه کرده است:
«از رفاقت با کسانی که افکا ر شان خطا واعمالشان ناپسند است برحدز باش. چون آدمی به رویه و روش رفیقش خومی گیرد وبه افکا ر واعمال وی معتاد می شود»
به عبادت دیگر آنکس که رفیق بد دارد نه تنها به کما ل نمی رسد بلکه کمالات فطری وفضائل طبیعی خود را نیز از دست می دهد« یا ویلتی لیتنی لم اتخذ فلا نا خلیلا»
نتیجه: باید راه و روش دوست یابی را به مددجو آموزش داده وبا آموزش تعالیم اسلامی می توان مددجویان رابه طرف دوست ورفیق نیک هدایت نمود واز دوستی با اراد پلید برحدز داشت واینگونه زمینه اصلاح وتربیت مددجویان مددجویان را فراهم آورد.
۷-مقابله با سخت در بیداری فطرت انسانها:
وجود فطرت در انسان وشناخت فطری از خداوند ودیگر حقایق به این معنی نسبت که انسانها همه حق طلب بوده ودائما متوجه حق باشند زیرا مدر اطراف خود همه نوع انسانی را می بینم هم موئن و هم کافر:
عوامل مختلفی وجود دارند که سبب پوشش فطرت وفراموشی انسان می شوند وعلاوه برما نعمت از تجلی فطت سبب طغیان انسان نیز می گردند.
برخورد با مشکلات وقرار گرفتن در کوران سختی زندگی یکی از راههای ساخته شدن انسانها وبیداری فطرتهای آنهاست. با مطالعه دقیق زندگی انبیاء واولیای الهی می بینم که آنها با سخت ترین مشکلات وموانع دست پنبه نرم کرده واز آزمایشهای الهی پیروز بیرون آمده اند واز خداوند نیز طالب آزمایشهای سخت ومشکل بوده اند ایشان به همین علت بیشتر از هرانسان دیگری به خدا نزدیک بوده وتحت تربیت الهی قرار گرفته اند. انسانهای مادی نیز هنگای که با سختی ها وشدائد زندگی مواجه می شوند روبه خدا می کنند وهنگامی که به راحتی وآسایش می رسند خدا را فراموش می کنند بنبراین اکثر مددجویان درهنگام سختی ومشکلات تحمل نداشته اند ودچا ر لغزش شده اند باید در فطرت مددجویان قدرت مقابله با سختی را بیدار نمود وآنه را آگاه نمود که اگر در مقابل سختی ها ومشکلات ایستادگی نمایند خداوند نیز به آنها کمک خواهد کرد وبا تعلیم تعالیم اسلامی ایشان را اصلاح وتربیت نمود.
۸-پرورش جسم.
تعالیم اسلامی همه پیروان خود را موظف به نگهبانی دقیق از جسم وبدن می داند وبه هیچ فردی اجازه نمی دهد به بدن وتن خود لطمه وخدشه ای وارد سازد. در تربیت اسلامی انسانها باید مراتب ونگهبانی سلامت وتندرستی خود باشند وگرنه مورد باز خواست الهی قرار می گیرند.
درحال حاضر مددجویان که دچار اعتماد به مواد محذر شده اند ودرواقع. به جسم وجان خود لطمه وصدمه وارد می کنند ودرصد این مددجویان نیز بالا می باشد چون اعتیاد به مواد محذر علاوه بر صدمه های جسمی صدمات روحی وروانی نیز ایجاد می کند وافراد را از کارکردن مختل می نماید لذا باید طبق تعالیم اسلامی وموضوع حفاظت از جسم مددجویان را ارشاد وراهنمایی نمود که با این صدماتی که به بدن خود وارد می کنند مورد باز خواست الهی قرار می گیرند واز این طریق زمینه اصلاح وتربیت ایشان را فراهم آورد.
۹-پرورش قلب:
پرورش بعد روحی ونفسانی از دیدگاه اسلام در کنا ر پرورش ابعاد دیگر از منزلتی شایان توجه برخوردار است، ازآن جهت که خداوند متعال ورستگاری وکامیابی انسان از خویشتن را درگرو تزکیه وتهذیب این بعد گرانقدر امکان پذیر می داند:
«قد افلح من زکیها»
تعالیم اسلامی به همان میزان ودرجه ای که به پرورش عقل عنایت واهتمام دارد برای تربیت نفسانی وتلطیف عواطف انسانی اهتمام زیادی مبذول داشته است.
همانگونه که بدن وعقل انسان دستخوش انحراف وبیماری می گردد قلب ودل آدمی –که کانون حساس است. دچا ر بیماری وقساوت گشته ونمیتواند احساسات لطیف وظریف رادر خود بپذیرد
«فی قلوبهم مرض فزاد هم الله مرضا » سوره بقرآیه ۱۰
درقرآن کریم برای تلطیف احساس فرد وجامعه آیات فراوانی وجود دارد که می توان مسئله اخلاق وپرورش نفسانی انسن رایکی از بخشهای عمده آن به حساب آورد.
در اصطلاح امروزه سنگدلی یا قساوت قلب وبسیار رایج است بطوریکه افرادی پیدا می شود.
که فرزندان خود رابه قتل می رساند .یا با همنوعان خود طوری رفتار وبرخورد می نماید که نشان از سنگدلی آنها دارد. گاهی همنوعان خود را قطعه قطعه می کنندو…
نتیجه : با رهنمودهای تعالیم اسلامی وقرآن کریم باید حس همنوع دوستی وتلطیف عواطف ومهربانی را در مددجویان بوجود آورد وآنها را جهت نیل به کمالات نفسانی راهنمایی نمود وعواقب سنگدلی وبیرحمی رابرای آنها روشن نمود که این مسئله می تواند تاثیر بسیا ر زیادی اصلاح وتربیت مددجویان داشته باشد.

مقاله تربیت وهدایت

نظر خود را بگذارید .

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به کانون مهندسین نور میباشد .

نقشه سایت
قالب وردپرس